Geoteknik laboratuvarı’nda İnşaat Mühendisliği lisans programında bulunan CE321 kodlu zemin mekaniği ders içeriğindeki deneyleri yapılmaktadır. Bunun yanında birçok deneysel yüksek lisans ve doktora tez çalışmaları için Gebze Teknik Üniversitesi öğrencilerinin kullanımına açıktır. 150 m²’lik alana sahip olan Geoteknik Laboratuvarı 25 kişilik öğrenci gruplarıyla ders işlenmesine olanak sağlamaktadır.

Laboratuvardaki ekipmanlar ASTM şartlarına uygun olarak temin edilmiştir. Zemin mekaniği laboratuvar deneylerinden elek analizi, hidrometre deneyi, likit ve plastik limit deneyleri, sabit ve düşen seviyeli permeabilite deneyleri, proktor deneyleri, CBR deneyi, konsolidasyon deneyi gibi birçok deney burada gerçekleştirilebilmektedir. Deneylere ait bilgiler aşağıda sunulmuştur.

(Gebze Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Geoteknik Laboratuvarı)

Konum: https://maps.app.goo.gl/63eowDtbTXNJdzbf9

Mevcut Materyaller ve Deney Ekipmanları

1. Manuel Toprak Burgu Seti

Manuel burgu seti araziden manuel olarak 5 metreye kadar numune alınmasını sağlar. Setin içerisindeki materyaller Şekil 1’de gösterilmiştir.

Şekil 1. Manuel Toprak Burgu Seti

Manuel toprak burgu setinde 1 metrelik uzatma kolu, 1 metrelik T tipi burgu kolu ve 3 adet (Ø:80 mm, Ø:100 mm ve Ø:150 mm) auger kafası mevcuttur.

2. Elek Analizi

Elek analizi deneyi zeminlerdeki dane çapı dağılımını belirlemek amacıyla yapılır. Zemin malzemesi farklı açıklık değerlerine sahip olan bir seri standart elekten geçirilerek deney gerçekleştirilir. Her bir eleğin üzerinde kalan malzeme miktarı ölçülerek zemine ait dane çapı dağılımı grafiği çizilir. Laboratuvarımızda mevcut bulunan elekler Tablo 1 ve Şekil 2’de sunulmuştur.

Tablo 1. Zemin Mekaniği Elekleri

Şekil 2. Zemin Mekaniği Elekleri

3. Hidrometre Deneyi

Hidrometre deneyi ince daneli zeminlerin (siltler ve killer) dane çapı dağılımını deneysel olarak saptamak için kullanılan bir deneydir. Bu deneyde bir süspansiyon içindeki küresel katı maddelerin çökelme hızlarının onların dane çapına bağlı olarak değiştiğini gösteren Stoke kanunundan yararlanılır. Hidrometre deney setinde bulunan malzemeler Şekil 2’de gösterilmiştir.

Şekil 3. Hidrometre Deney Seti

Hidrometre Deney Setinde aşağıdaki materyaller mevcuttur.

• - Hızlı toprak mikseri
• - Hidrometre banyosu
• - Hidrometre, 151H, 1 adet
• - Sodyum hegzametafosfat, 1 kg
• - Sedimantasyon mezürü, 1000 ml, 6 adet
• - Isıtıcı
• - Sirkülasyon pompası
• - Lastik Tapa, sedimantasyon mezürü için
• - Beher, 600 ml.

4. Plastik Limit Deneyi

Bu deney zeminin plastik limit değerinin bulunması için gerçekleştirilmektedir. Plastik limit deney ekipmanları Şekil 4’te gösterilmiştir.

Şekil 4. Plastik Limit Deney Ekipmanları

Bu sette aşağıdaki ekipmanlar mevcuttur;

• - Cam plaka, 300x300x5 mm
• - Çelik referans çubuk
• - Numune kutusu, alüminyum gövde ve kapaklı, Ø:75 mm x h:30 mm, 6 adet
• - Porselen karıştırma kabı, 100 mm
• - Spatula, 120 mm
• - Taşıma çantası
• - Piset, 250 ml.

5. Likit Limit Deneyi

Zeminin plastik bir kıvamdan viskoz bir sıvı kıvamına dönüştüğü su muhtevası likit limit olarak adlandırılır. Bu değerin bulunabilmesi için likit limit deneyi yapılır. Deney ekipmanları Şekil 5’te gösterilmiştir.

Şekil 5. Likit Limit Deney Ekipmanları

6. Permeabilite Deneyleri

Zeminlerde su geçirimlilik katsayısının hesaplanması için gerçekleştirilen deneyler sabit seviyeli permeabilite deneyi ile düşen seviyeli permeabilite deneyleridir.

6.1. Sabit Seviyeli Permeabilite Deneyi

İri daneli zeminlerin permeabilite katsayısının (k) hesaplanması için gerçekleştirilen sabit seviyeli permeabilite deneyi ekipmanları Şekil 6’da gösterilmiştir.

6.2. Düşen Seviyeli Permeabilite Deneyi

İnce daneli zeminlerin permeabilite katsayısının (k) hesaplanması için gerçekleştirilen düşen seviyeli permeabilite deneyi ekipmanları Şekil 6’da gösterilmiştir.

Şekil 6. Sabit ve Düşen Seviyeli Permeabilite Deney Ekipmanları

7. Proktor Deneyleri

Zeminin su muhtevası kompaksiyon özellikleri üzerindeki etkisinin önemi bilinmektedir. Bu sebeple optimum su muhtevası değerinin laboratuvar deneyleriyle saptanması gerekmektedir. Bu amaca yönelik olarak Standart Proktor ve Modifiye Proktor deneyleri gerçekleştirilmektedir. Deney ekipmanları Şekil 7’de gösterilmiştir.

Şekil 7. Proktor Deney Ekipmanları

8. CBR Deneyi

CBR deneyi yol dolgularında alt temel ve temel tabaka malzemesinin dayanımını değerlendirmek amacıyla yapılan deneylerden biridir. Deney ekipmanları Şekil 8’de gösterilmiştir.

Şekil 8. CBR Deney Ekipmanları

9. Konsolidasyon Deneyi

Zeminlerin konsolidasyon parametrelerinin belirlenmesi amacıyla laboratuvarda ödometre (konsolidasyon) deneyi gerçekleştirilir. Deney ekipmanları Şekil 9’da gösterilmiştir.

Şekil 9. Konsolidasyon Deney Ekipmanları