|
12.06.2026 - GTÜ Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü — GTÜ Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özlem Akkaya’nın projesi, TÜSEB 2026-A4 Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. — Proje ile grip ilacı Tamiflu’nun temel hammaddesi olan şikimik asidin kimyasal yöntemlere ve bitkisel kaynaklı geleneksel üretim yöntemlerine gerek kalmaksızın CRISPRi ile gen susturma ve Adaptif Laboratuvar Evrimi teknolojileri entegre edilerek, çevre dostu mikrobiyal üretimi hedefleniyor. Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), sağlık sektöründe dışa bağımlılığı azaltacak bir biyoteknoloji projesine imza atıyor. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özlem Akkaya’nın yürütücülüğünü üstlendiği “Rekombinant Pseudomonas putida’da CRISPRi kullanılarak farmasötik öncül şikimik asidin artırılmış üretimi” başlıklı proje, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) 2026 Yılı Akademisyenlere Yönelik A4 Proje Destek Programı kapsamında desteklenmeye değer bulundu. İlaç Sanayisinde Kritik Hammadde: Şikimik Asit Proje, tıp ve eczacılık alanında küresel ölçekte yüksek talep gören şikimik asitin üretimine yenilikçi bir çözüm sunuyor.Güçlü antioksidan, antiviral ve antiinflamatuvar gibi birçok özelliği bulunan şikimik asit, özellikle grip salgınlarında kritik rol oynayan Tamiflu ilacının üretiminde temel hammadde olarak kullanılıyor. Bu değerli bileşiğin geleneksel olarak bitkisel kaynaklardan elde edilmesi, üretim süreçlerini iklim koşullarına bağımlı kılmakta ve maliyetleri artırmaktadır. GTÜ bünyesindeki bu çalışma, mevcut kısıtları ortadan kaldırarak şikimik asit biyosentezinde sentetik biyoloji ve metabolizma mühendisliği yöntemleri uygulamayı ve bu sayede yerli hammadde tedariğine zemin hazırlamayı amaçlamaktadır. CRISPRi Teknolojisiyle Sürdürülebilir ve Çevre Dostu Üretim Araştırma ekibi, daha önce başarıyla tamamlanan bir TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında geliştirdikleri rekombinant Pseudomonas putida suşunu kullanarak CRISPRi ve ALE (Adaptif Laboratuvar Evrimi) stratejileriyle, bakterinin şikimik asit üretme kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. Böylece, endüstriyel ölçekte verimli, sürdürülebilir ve çevre dostu bir mikrobiyal üretim platformunun temelleri atılacaktır. |
