|
03.03.2026 - GTÜ Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), Avrupa Birliği’nin en iddialı araştırma ve inovasyon programı olan Ufuk Avrupa kapsamında önemli bir başarıya daha imza attı. CLIMACARE: Climate-Resilient Adaptive Environments for Urban Health and Social Equity başlıklı proje, HORIZON-MISS-2025-01-CLIMA-04 çağrısı altında İnovasyon Aksiyonu olarak desteklenmeye hak kazandı. GTÜ İşletme Fakültesi İktisat Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Halit Yanıkkaya, Dr. Öğr. Üyesi Hande Barlın, Doç. Dr. Abdullah Altun ve Dr. Öğr. Üyesi Pınar Tat tarafından yapılandırılan 10 ülkeden 28 ortaklı ve yaklaşık 10 milyon avro bütçeli proje, Avrupa Birliği’nin İklim Değişikliğine Uyum Misyonu (EU Mission on Adaptation to Climate Change) hedeflerine doğrudan katkı sunmaktadır. CLIMACARE, kentlerde giderek artan aşırı sıcaklık risklerine karşı yalnızca teknik değil, aynı zamanda sosyal olarak adil ve sağlık temelli çözümler geliştirmeyi amaçlayan büyük ölçekli bir uygulama ve yaygınlaştırma projesi olarak tasarlanmıştır. Artan ısı dalgaları özellikle yaşlılar, düşük gelirli gruplar ve kırılgan mahallelerde yaşayan bireyler için ciddi sağlık ve yaşam kalitesi riskleri yaratmaktadır. Bu bağlamda proje, iklim uyumunu salt çevresel bir müdahale alanı olarak değil, sağlık, sosyal eşitsizlik ve yönetişim boyutlarıyla birlikte ele almaktadır. CLIMACARE, sosyal bilimler, mühendislik, mimarlık, sağlık bilimleri ve şehir planlama başta olmak üzere farklı disiplinlerden gelen uzmanlık ve yöntemleri bütüncül bir çerçevede bir araya getirmektedir. Bu disiplinlerarası yaklaşım, projenin hedefleri doğrultusunda iklim risklerini teknik altyapı çözümleri ile sosyal kırılganlık analizlerini entegre biçimde ele almasını mümkün kılmaktadır. Proje kapsamında beş demonstrasyon şehrinde – Sultanbeyli (İstanbul), Atina, Pecs, Sevilla ve Alba Iulia – sistemik müdahaleler tasarlanacak ve uygulanacaktır. Kamusal alanlar doğa temelli çözümlerle yeniden tasarlanacak, binalarda pasif soğutma uygulamaları geliştirilecek ve aşırı sıcaklık riskine karşı yerel düzeyde kurumsal hazırlık kapasitesi güçlendirilecektir. Ulusal Isı-Sağlık Eylem Planlarının yerelleştirilmesi, acil durum standart operasyon prosedürlerinin geliştirilmesi ve kurumlar ve bireyler arası koordinasyonu sağlayacak bir “Dijital Isı Hazırlık Paketi”nin devreye alınması projenin temel bileşenleri arasındadır. Proje ayrıca geliştirilen çözümlerin belediye bütçelerine entegre edilmesini mümkün kılacak yenilikçi finansman mekanizmaları tasarlayarak uygulamaların proje süresi sonrasında da sürdürülebilir olmasını hedeflemektedir. CLIMACARE’in en yenilikçi yönlerinden biri, müdahalelerin yalnızca uygulanması değil, sistematik ve bilimsel olarak değerlendirilmesidir. GTÜ ekibi liderliğinde uygulanacak kontrollü deney tasarımı sayesinde müdahalelerin sağlık etkileri, davranışsal değişimler ve sosyal adalet boyutları ölçülecek, böylece yerel iklim uyum politikalarının çoğu zaman eksik kalan kanıt temeli güçlendirilecektir. Bu metodolojik yaklaşım, kırılganlıkların sabit ve homojen değil, zaman içinde evrilen, çok boyutlu ve bağlamsal bir yapıya sahip olduğu varsayımına dayanmaktadır. Bu çerçevede proje Yapabilirlik Yaklaşımı (Capability Approach), Sağlığın Sosyal Belirleyicileri ve çok düzeyli yönetişim kavramlarını faaliyetlerin merkezine yerleştirerek iklim uyum müdahalelerini yalnızca fiziksel altyapı iyileştirmeleri olarak değil, bireylerin, toplulukların ve kurumların kapasitesini güçlendiren yapısal dönüşüm süreçleri olarak kurgulamaktadır. CLIMACARE, 10 ülkeden 28 ortaklı güçlü ve multidisipliner bir konsorsiyum tarafından yürütülecektir. Üniversiteler, belediyeler, özel sektör ve sivil toplum aktörlerini bir araya getiren yapı, çok düzeyli yönetişim modelini temel almaktadır. Demonstrasyon şehirlerinde kurulan Çok Aktörlü Isı Dayanıklılığı Görev Güçleri, müdahalelerin birlikte tasarlanmasını, uygulanmasını ve değerlendirme sonuçlarının yerel politikalara entegre edilmesini sağlayacaktır. Üç replikasyon şehri – Oppeano, Southampton ve Lower Hutt-Wellington – başarılı uygulamaları kendi bağlamlarına uyarlayarak çözümlerin farklı yönetişim ve sosyo-ekonomik koşullarda da transfer edilebilirliğini test edecektir. CLIMACARE, iklim krizine karşı dayanıklı kentler inşa ederken sağlığı koruyan ve sosyal açıdan adil bir dönüşüm vizyonu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle proje, yalnızca teknik bir uyum girişimi değil, kentlerin geleceğini daha eşitlikçi, daha sağlıklı ve daha dirençli bir çerçevede yeniden tasarlamayı amaçlayan bütüncül bir Avrupa inisiyatifidir. Proje Ortakları: 🇹🇷Türkiye · Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) · DE Sürdürülebilir Enerji ve İnşaat Sanayi Tic. Ltd. · Sultanbeyli Belediyesi · İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa · Mülteciler ve Sığınmacılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği 🇷🇴 Romanya · Asociatia Institutul pentru Cercetare in Economie (Koordinatör) · Municipality of Alba Iulia 🇮🇹 İtalya · Universita Commerciale Luigi Bocconi · Universita degli Studi dell'Insubria · Comune di Oppeano 🇪🇸 İspanya · Universidad de Sevilla · Ayuntamiento de Sevilla · Innova Next SL · Clarke Modet y Compania S.L. · Bable Smart Cities Iberia S.L. 🇬🇷 Yunanistan · National Techical University of Athens · Dimos Athinaion Epicheirisi Michanografisis · Astiki Mi Kerdoskopiki Etaireia Proliptikis Perivallogias 🇭🇺 Macaristan · Pecs Megyei Jogu Varos Onkormanyzata · Pecsi Varosfejlesztesi Nonprofit Zartkoruen Mukodo Rt. · Nevelok Haza Egyesulet 🇬🇧 Birleşik Krallık · University of Leeds · DecarbonCities Ltd · Southampton City Council 🇳🇿 Yeni Zelanda · Hutt City Council 🇧🇪 Belçika · European Public Health Alliance 🇩🇪 Almanya · Steinbeis Innovation gGmbH |
