Akademisyenlerimize Uluslararası Destek

25.11.2020

Akademisyenlerimizin projeleri Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'ndan destek aldı.

Ulusararası Atom Enerjisi Ajansı (International Atomic Energy Agency, IAEA) “Koordineli Araştırma Faaliyetleri Programı” kapsamında başvurusu yapılan projelerin değerlendirilmesi tamamlandı. Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Elif İNCE ve Prof. Dr. Mahir İNCE’nin araştırmacı olarak yer aldıkları ve Türkiye Enerji Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu, Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü tarafından başvurusu yapılan  “Radiation induced treatment of micropollutants in the effluent of wastewater treatment plants” ve “Treatment of hospital wastewater using electron beam accelarator”  başlıklı iki proje bu kapsamda Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’dan destek almaya hak kazandı.

Projeler hakkında bilgi veren GTÜ Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elif İNCE şunları aktardı:

Dünyada su talebinin artması nedeniyle, atıksuların arıtılarak yeniden kullanılması, su kaynaklarının entegre yönetiminin vazgeçilmez bir yaklaşımı olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak atıksuların arıtıldıktan sonra geri kazanımını sınırlayan en önemli unsurlardan biri arıtılmış su içerisinde bulunan mikrokirletici ve mikrobiyal kirleticilerdir. Dolayısıyla, bu kirleticilerin giderilmeleri önem arz etmektedir. Ancak çoğu mikrokirletici ve mikrobiyal kirleticiler konvansiyonel su ve atıksu arıtma prosesleri ile arıtılamamaktadır. Söz konusu kirleticilerin giderilmesinde iyonlaştırıcı radyasyon teknolojisi, arıtma işlemi boyunca herhangi bir radyoaktivite ve atık oluşturmaması, personel açısından güvenli olması, ekonomik açıdan rekabetçi olması ve yüksek verime sahip olması gibi avantajlarından dolayı diğer arıtma teknolojilerine göre öne çıkmaktadır. İyonlaştırıcı radyasyon ile ışınlanan atıksu arıtma tesisi çıkış sularındaki mikrokirleticilerin mineralizasyonu, ışınlama dozu, ışınlama sıcaklığı, mikrokirleticilerin kimyasal yapısı gibi parametrelerden etkilenmektedir. “Radiation induced treatment of micropollutants in the effluent of wastewater treatment plants” başlıklı projede evsel atıksu arıtma tesisi çıkış sularına iyonlaştırıcı radyasyon uygulanarak atıksu içerisindeki mikrokirleticilerin tam mineralizasyonu sağlanacaktır. Söz konusu projenin ana hedefi, atıksu arıtma tesisi çıkış suyu karakterizasyonuna bağlı olarak atıksu ışınlama şartlarını optimize etmek ve iyonlaştırıcı radyasyon ile diğer alternatif arıtma proseslerini verim ve ekonomik açıdan karşılaştırmaktır.

Çeşitli ilaç kalıntılarını, rekalsitrant kirleticileri, biyositleri, bakteri ve virüsleri içeren hastane atıksuyundaki çoğu mikrokirletici ve mikrobiyal kirleticiler (dirençli bakteri, Siyanobakteri, Adenovirüsler, Norovirüsler gibi) konvansiyonel arıtma prosesleri ile giderilememektedir. Hastane atıksuyunu arıtabilecek olan sistem hem yüksek arıtma performansına hem de atıksudaki salınımları karşılayabilecek esnekliğe sahip olmalıdır. İyonlaştırıcı radyasyon teknolojisinin kendine has özellikleri ile söz konusu gereksinimleri karşılayabilecek potansiyeli mevcuttur. Günümüzde çevresel amaçlı kullanılan birçok iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı mevcuttur. Ancak elektron hızlandırıcılar çok daha kısa sürede daha yüksek iyonlaştırıcı radyasyon dozu verebildiklerinden ve herhangi bir radyoaktif kaynak içermediklerinden diğer iyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarına göre daha avantajlıdır. Bu durum elektron hızlandırıcıyı kamuoyu tarafından da daha kabul edilebilir yapmaktadır. “Treatment of hospital wastewater using electron beam accelarator” başlıklı projede hastane atıksuyu pilot ölçekteki radyolitik reaksiyonun milisaliseler içerisinde meydana geldiği elektron hızlandıcı ile ışınlanarak atıksudaki mikrobiyal kirleticiler tamamen giderilecek ve mikrokirleticiler de mineralize edilecektir. Söz konusu projenin ana hedefi elektron hızlandırıcının ışınlama dozunu optimize etmek ve hastane atıksuyu arıtımı için elektron hızlandırıcı ile diğer arıtma proseslerini verim ve ekonomik açıdan kıyaslamaktır.

Haber ve Fotoğraflar: GTÜ Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü