OCAK 2012 Yıl 8 Sayı: 88 Bültenimiz her ay  yayınlanır

Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

Ana Sayfa
GYTE'nin SCI Karnesi
Kültür&Sanat
Atama Kararları
Duyurular
Basında GYTE
  Ulaşım&İletişim
  Eski Sayılar
Künye

 

HAYALLERİN ÜZERİNE KANAT ÇIRPMAK  -7-                   İsmet Türker Cedimağar

   

            ANd9GcTRQngNT2qJhebAY7IDX40GeP9DifI4JLxidiDjI8chIda9ZzeU

Biraz da Benjamin Franklin’den bahsedelim. 1706-1790 yılları arasına sığdırdığı hayatına ABD başkanlığını da katması onun bilime katkısından daha önemli değildir. Bir çok Amerika Birleşik  Devletleri başkanını toplum hatırlamaz. İstisna bir insan olduğu için o da başkanlığı ile anılmaktan çok, bilim adamlığı ile anılır. Onyedi kardeşten onuncusudur. Çocukluğundan yaşlılığına kadar olan hikayesi bilim üzerine kuruludur. Çok önemli buluşları oldu. Bunlar; Cam Armonica, Paratoner, Franklin sobası, bifokal gözlük, ve esnek idrar katetederdi. Konumuzla doğrudan ilgisi yok belki ama Cam armonikasını düşünelim bir kez. Camdan gelen seslerin büyük harmonisi sizi büyülü dünyalara götürüveriyor. İnternette pek çok değişik uygulamasını bulabilirsiniz. Çaykovski’nin Fındıkkıran’ını bu aletle yorumlayanların müziğe katkılarını görünüz.

 

http://2.bp.blogspot.com/_5h4qEnijczo/S4TuDsvpJ_I/AAAAAAAAAdk/pHf_g4pyeDk/s400/Glassharm2%5B1%5D.jpg

Elektrikle ilgilenmiş ve elektrik enerjisinde iki ayrı kutup olduğunu keşfetmiştir. Paratoner’i buluşu ve bu alanda bir çok çalışması onun ne derece önemli bilim adamı olduğunu ortaya koyar.

Balon macerasını sürekli olarak desteklemesi de onun bu yönünün iyice ortaya çıktığı bir dönemdir. Havadan ve hava taşıtlarından faydalanmak fikrinin onun çok dikkatini çektiğini görüyoruz. Nitekim bir başka bilim adamı olan arkadaşı Sir Joseph Banks’e yazdığı mektuplardan birinde bizzat yaşadığı bu olağanüstü tecrübenin tüm ayrıntılarını en içten hisleriyle anlatmıştır. Kimsenin burnu bile kanamadan balon tecrübesinin sonlanması için dua ettiğini söylemektedir. Çünkü basit bahanelerle bu tarz çalışmaların engellendiğini müşahade etmiştir. Franklin, yazdığı mektuplarda belirttiği gibi bu gibi hava taşıtlarını, çağın savaş hastalığını giderebilecek, devlet adamlarının insan iyiliği için çalışabilecekleri, yeni bir dönüm noktası olabilecek büyük bir keşif olarak görüyordu. Her romantik bilim adamı gibi maalesef yanılmıştı.

            Hidrojen balonların, sıcak hava balonları ile yarışması Fransa’da bir balon çılgınlığı yaşanmasına sebep oluyordu. Paris’in neredeyse yarısının bu balon organizasyonunu seyrettikleri anlatılıyordu. Franklin, ilk deneylerin başarıyla yapılmasından sonra rüzgarda sürüklenen balonları yönlendirecek bir sistemin acilen bulunmasının gereklerinden bahsediyordu. Zira sıcak hava balonlarının sıcak havada iyi performans göstermesinin yanında yükseklere çıktıkça soğumaları ve hızla yaşanan irtifa kayıpları, balonların havada sürüklenmeleri balon maceracılarını düşündürüyordu. Hidrojen balonlarında bu kadar handikap yoktu. Öyleyse her iki sistemin ortak kullanıldığı bir yeni sistem denenmeliydi. Nitekim denendi de. 1785 yılının sıcak Haziran günlerinden biriydi. Pierre Romain ve Pilatre de Rozier bir kombinasyonla sıcak hava ve hidrojen balonu yapmışlardı. Fransa, İngiltere arasında uçmayı planlıyorlardı. İlk anda 900 metreye ulaştılar. Kaderin garip cilvesi normalde hızla ve daha yükseğe gitmelerini sağlayacak olan sistem felaketleri olacaktı. Sıcak hava balonu hidrojen balonunu iyice sıkıştırmıştı. Ne yaptılarsa olmadı. 4 Haziran 1785 günü büyük bir seyirci kitlesinin gözleri önünde yere çakıldıkları bu macera, tarihe bilinen ilk ölümle sonuçlanan hava kazası olarak geçecekti.

            Onların bu trajedisinin balon seyircilerinin sayısını azalttığını söyleyebiliriz amma balon macerası daha yeni başlıyordu ve bu macereya atılacak pek çok yürekli kişi vardı. Nitekim Jean Pierre Blanchard (1753-1809) bunlardan biriydi. Daha önceleri yaşadığı pek çok başarısızlık hikayesi bulunmasına rağmen Balon Yönlendirme kanatları yaptı ve bunu bizzat uyguladı.    Franklin’in öngörüleri gerçekleşmeye başlamıştı.                  

JEAN BLANCHARD'S HYDROGEN BALLOON